Çorlu Vatan Hastanesi

Çorlu Vatan Telefon
Son Yazılar

Çocuğum Geceleri Altını Islatıyor

Çocuğum Geceleri Altını Islatıyor

Bu yazıda ailelerde sık görülen ama çoğu zaman çocukların utandığı ve hekime gelmekten çekindiği bir durumdan bahsedeceğiz.

Altını ıslatma. Bu ifadeyi suçlayıcı olduğu için kullanmamayı tercih ediyoruz ve uykuda işeme diyoruz.

Enürezis nokturna yani uykuda işeme 5 yaşından sonra en az 3 ay ve haftada iki kez tekrarlayıcı nitelikte uykuda istemsiz idrar kaçırmadır. Primer(birincil) enürezis daha çok erkeklerde görülürken sekonder(ikincil)  tip kızlarda daha fazladır.

Peki neden olur?

En sık suçlanan neden genetik yatkınlıktır ki çocuğuna bu sebeble kızan anne babaların önemli bir kısmı da çocukken benzer sorunları yaşamıştır. Uykuda işeyen çocukların %70-75’inin birinci derece akrabalarında devam eden enürezis veya geçmişte enürezisin olduğu bildirilmektedir. Uykuda işeyen çocukların yaşıtlarına göre mesane kapasitesinin küçük olduğu ve uykularının daha derin olduğu bildirilmiştir.

Uykuda işeme konusunda suçlanan önemli nedenlerden biri psikolojik faktörlerdir. Tuvalet eğitimine erken başlama eğitim sırasındaki zorlayıcı veya umursamaz tutumlar psikolojik kökenli idrar kaçırmaya neden olabilir. Bahsi geçmişken tuvalet eğitimi konusunda da kısaca bilgi verelim.

Çocuklar genellikle 18-24 ay arası tuvalet eğitimine hazır olurlar. Ancak bu bazen gecikebilir. Çocuğunuz gündüzleri en az 2 saat kuru kalabiliyor, bezinin ıslak olmasından rahatsızlık duyuyorsa, tuvalet ihtiyacını bazı hareket veya seslerle ifade edebiliyor basit emirlerinizi uyguluyorsa tuvalet eğitimine hazırdır.

Tuvalet eğitimi verirken zorlamayın çişi geldiğinde size söylemesi için cesaretlendirin. Başarılı olduğunda onu övün sevgi sözcükleri kullanın ödüllendirin. Ailedeki ölümler, boşanmalar, okul başarısızlıkları, kardeş doğumu gibi çocuğu zorlayan nedenler idrar kaçırmanın nedeni olabilmektedir.

Tabii ki uykuda işemenin özellikle ikincil tipte daha fazla olmak üzere organik nedenleri olabilmektedir. Örneğin idrar torbası ve omuriliğin anormalliklerinde, bazı hormonal bozukluklarda, kabızlıkda, şeker hastalığında da gece altını ıslatma görülebilmektedir. Bu nedenle altını ıslatan çocukların bir hekim tarafından değerlendirilip öykü ve bulgularına göre gerekli tetkiklerin yapılması sağlanmalıdır.

 Sebebe yönelik tetkiklerden sonra altta yatan neden bulamadığımız çocuklarda ilk uyguladığımız davranış tedavisidir. Davranış tedavisinin 4 unsuru vardır:

  1. Çocuğunuzun akşam yemeğinden sonra sulu gıda (su, çay, kahve, kavun, karpuz, portakal, kola v.b.) alımının yasaklanması
     
  2. Gece yatmadan önce tuvalete giderek çişini yapması
     
  3. Yattıktan 1.5-2 saat sonra uyandırıp kendine gelmesini sağlayarak tuvalete gidip çişini yapması. Kendine gelmesi önemlidir çünkü idrar torbasının dolu olduğunun bilincinde olması gerekir. Yarı uykulu idrar yapma uykuda idrar yapma olarak kabul edilir.
     
  4. Takvim tutması: Çocuk ıslak veya kuru geceleri bir takvim üzerinde işaretler. Yazma bilmeyenler güneş ve yağmur resmi ile bilenler yazı ile belirtebilirler. Bu işaretler kesinlikle çocuğun kendisi tarafından yapılmalıdır. Bir ay sonunda bir hedef koyup ödül belirlenip motivasyonu sağlanır.

Bir diğer tedavi seçeneği alarm cihazlarıdır. Bu cihazlar ıslaklığı hissederek uykuda işemenin hemen başında çocuğu uyandırarak idrar torbasını kontrol etmesini sağlamaktadır. Büyük çocuklarda tercih edilebilen bir tedavi yöntemidir. Bir diğer tedavi seçeneği ilaçlardır ama en son basamakta tercih edilir ilaç bırakıldıktan sonra gece işemelerinin tekrarlaması sık görülmektedir.

Sonuç olarak çocuğunuz uykuda idrar kaçırıyorsa:

  1. Ona kızmayın utandırmayın bu sorunu daha karmaşık hale getirebilir.
  2. Ona bu durumun çoğu zaman kendi kendine düzelen bir durum olduğunu anlatın,
  3. Kendisini rahatsız ettiğini düşündüğünüz için doktora götürmek istediğinizi ifade edin.

         

Tüm ailelere sağlık dolu günler diliyorum…

Uzm. Dr. Sinan ASLAN
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Bölüm Doktorları

Diğer Yazılar