Çorlu Vatan Hastanesi

Çorlu Vatan Telefon
Son Yazılar

Kolon Kanseri için 30'lu Yaşlarda Test Şart

Güncelleme Tarihi: 16.05.2018
Kolon Kanseri için 30'lu Yaşlarda Test Şart

Kolon-rektum (kalınbarsak) kanserleri, kalınbarsağın ve onun son bölümü olan rektumun iç dokusundan (mukozasından)  kaynaklanan kötü huylu tümörlerdir. Özel Çorlu Vatan Hastanesi  Genel Cerrahi Uzmanımız Op. Dr. Okay PIRTI, erken teşhis ve tedavi edilen her 100 hastadan 95-98’inin sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürdüğünü belirterek, 35 yaşından itibaren yılda bir kez gaitada (dışkıda) gizli kan testi yaptırması gerektiğini ve 50 yaşına gelen her bireyin bir defa kontrol kolonoskopisi yaptırmaları gerektiğini söyledi. 

Kolon kanserlerinin oluşum mekanizmalarında en iyi bilinen yol, barsak iç dokusundaki hücrelerin değişerek poliplere (küçük kitle), ardından da kötü huylu tümörlere dönüşmesi. Ancak bazı kişilerde polipler ileride kansere dönüşürken, bazı kişilerde böyle bir değişim görülmüyor.

Erken evrede saptadıkları her 100 hastadan 95-98’inin sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürdüğüne değinen Op. Dr. Okay PIRTI, şunları söyledi: “Kanserin ikinci evresinde tedavi sonrası 5 yıl yaşama oranı yüzde 75-80’lere ulaşırken, üçüncü evrede bu oran yüzde 50-60larda, dördüncü evrede ise yüzde 5 civarında bulunuyor. Birçok kanser tipinde bu oranlara yaklaşmak kolay değil. Bu nedenle kolon-rektum kanserli olgular tedaviden iyi yanıt alınan hasta grubunda sayılıyorlar. ”Tedavide çeşitli seçenekler var. Önce hastalığın evresi (yaygınlığı)  saptanıyor. Hastanın geçirdiği kalp, akciğer, böbrek sorunlarına, bilincine, psikiyatrik hastalıkları olup olmadığına, rektum tümörlerinde anal bölge fonksiyonlarının yerinde olup olmadığına, özetle genel durumuna bakılıyor. Kanserin tedavisinde birinci öncelik cerrahi. Rektum tümörleri için gereken durumlarda radyoterapi, kolon ve rektum tümörleri için kemoterapi uygulanıyor. Tedavi şansını yitirmiş ve çok ileri aşamada bulunan hastalarda ise ağrıyı dindirmeye ve gaita çıkışına  yönelik tedaviler uygulanıyor.

Kalınbarsak kanseri aileleri var. Bunların iki tipi iyi biliniyor. “Polipozis koli” denilen türde, kalınbarsakta yüzlerce, binlerce polip bulunuyor. Ergenlikten itibaren başlayarak kolon-rektum mukozasında polipler çıkıyor, fark edilmemesi halinde 25-30’lu yaşlarda bu poliplerin çoğu mutlaka kansere dönüşüyor. Kalıtsal bir hastalık. İkinci tipi de ailevi bir hastalık. Nesilden nesile kanserin şifresi aktarılıyor, sonraki nesillerde kanser gelişiyor. Arka arkaya iki nesilde kolon-rektum kanseri görülmesi gerekiyor, hastaların yaşlarının biraz daha erken dönemde olması gerekiyor. Hastalar bu kriterler ile kalıtsal ailevi kolon kanseri grubuna sokulabiliyor. Genetik geçişli bu ailevi kanser tiplerinde nesillerin takibi ve hastalığın erken dönemde saptanması önem taşıyor. Bir de halk arasında en sık görülen ve sporadik kanserler var. Bunlarda lifli gıdalardan fakir beslenme tarzı, hızlı yemek alışkanlığı, yağ içeriği yüksek gıdalar ile beslenme, güneş ışığından mahrum kalmak, endüstride çalışmak, radyasyona maruz kalmak, karın bölgesine radyoterapi yapılması ile iltihabi barsak hastalığı sonucu barsak dokusunun bozulması önemli kanser yapıcı etkenler.

Kalınbarsakta polip ve tümörlerin teşhisinde kullanılan kolonoskopinin halk arasında rahatsız edici bir test olduğunun söylenmesine karşılık, uygulanmasının çok kolay olduğunu belirten Op. Dr. Okay PIRTI, “Bilgisayarlı tomografi çekimi yaparak ve özel bir bilgisayar programı kullanarak, görüntüler aracılığıyla kolon boşluğunda dolaşıyor gibi içerdeki polipleri görmek mümkün” dedi. Sanal kolonoskopi olarak bilinen bu yöntemde, 5 milimetreden küçük polipler atlanabiliyor. Ayrıca barsak temizliği yetersizse, küçük dışkı kalıntıları da polip ya da tümör olarak değerlendirilebiliyor. Op. Dr. Okay PIRTI, klasik kolonoskopinin teşhis duyarlılığının yüzde 90-95, sanal kolonoskopinin ise yüzde 80-85 oranında olduğunu söyledi. Kolon kanseri, her iki cinste de giderek artan sıklıkta görülüyor. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de kolon kanseri en sık görülen kanserler arasında üçüncü sırada yer alıyor. 50 yaşını bitiren kadın ve erkeklerin mutlaka bir defa kolonoskopi yaptırmasını öneren Op. Dr. Okay PIRTI, şunları söyledi: “Gizli kalmış, belirti vermeyen polipleri fark edip endoskopi ile teşhis etmek, tedavisini de yaparak olası bir kanseri erkenden önlemek mümkündür. Ailesinde anne, baba, kardeş ve yakın akrabalarda kolon kanseri öyküsü varsa, kolonoskopik incelemeleri daha erken başlatmak gerekiyor. Babası ya da annesi 45 yaşında kolon kanserine yakalanmışsa, oğluna ya da kızına 35 yaşında kolonoskopi kontrolü yaptırmasını öneriyoruz.”

Bölüm Doktorları

Diğer Yazılar