Çorlu Vatan Hastanesi

Çorlu Vatan Telefon

Vücut Kitle İndeksini Öğrenmek İster Misin?

Değişen Diyet Kültürü Ve Yaşam Tarzı İle Obezite Toplumda Kaçınılmaz Hale Geldi…

Son Yazılar

Panik Atak Bir Hastalık mıdır?

Güncelleme Tarihi: 19.07.2019
Panik Atak Bir Hastalık mıdır?

Ayşe 32 yaşında fabrikada işçi olarak çalışmaktadır. Ayşe gayet iyi geçen bir günün ardından kalbinin hızlı çarpmaya başladığını fark eder. Kalbinin küt-küt atmasını dinlerken nefes alamadığını, kollarına doğru uyuşukluk yayıldığını hisseder. O an ‘ölmek üzere’ olduğunu, kesinlikle kalp krizi geçirdiğini düşünür. Eşi ile beraber en yakın acile başvuruda bulunur.  Acil değerlendirme sonrası doktor yaşadığı şeyin kalp krizi değil, panik atak olduğunu söyler.

Panik atak ani başlayan, kalbin küt-küt atması ve nefes almakta zorlanmanın ön planda olduğu yoğun endişe ve panik halidir. Toplumumuzda panik atak tüm endişe durumlarının yerine kullanılır. Çocuğu eve geç gelince çocuğunun başına kötü bir şey geldiğini düşünen evhamlı anne, olaylar karşısında soğukkanlı tepki veremeyen bir genç ve başkaları kendilerini ‘panik ataklı’ birisi olarak tarif ederler. Bu durumlar panik atak olmakta ziyade anksiyete atağı olarak adlandırılabilir. Panik atağın anksiyete atağından farkı:

  • Panik atak ani başlar. Kişinin hiç beklemediği bir anında gelir.
  • Panik atak kısa sürelidir. Ortalama süresi  5-15 dakikadır. Nadiren yarım saat ve uzun sürebilir.

Panik atak sırasında çarpıntı, boğulma ve uyuşukluk dışında şu belirtiler görülür:

  • Terleme
  • Titreme
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma
  • Bulantı, geğirme
  • Baş dönmesi, dengesizlik
  • Bayılacakmış gibi olma duyumu
  • Ateş basması
  • Delirme korkusu

Panik atak bir hastalık mıdır?

Ayşe’ye acilde sakinleştirici serum takılır ve eve gönderilir. Ertesi gün dün yaşadığı panik durumu konusunda kafası karışıktır. Yaptığı işe eskisi kadar odaklanamaz, zihni kalbine odaklanmıştır. Dünkü durum tekrarlar mı, tekrarlarsa ne yapacaktır gibi soruları kafasında dolaşmaktadır. Akşam uyumak için yatağa girdiğinde çarpıntı ve boğulma hissi yaşamaya başlar. ‘Acaba doktor bir şeyi kaçırdı mı, ya kalp krizi geçiriyorsam’ diye düşünür. Bu durumda kalbi daha hızlı atmaya başlar. Kollarına doğru uyuşukluk yayılır, elleri titremeye başlar. Aklında kalp krizi geçirerek öleceği, çocuğunun annesiz büyümek zorunda kalacağı ile ilgili görüntüler dolaşmaya başlar. Odanın içinde oraya buraya panikle dolaştıktan sonra eşi ile yeniden acil servise başvuruda bulunur. Detaylı değerlendirme sonrası doktor yaşadığının panik atak olduğunu ve psikiyatri polikliniğine başvurması gerektiğini söyler.

Tıbbi literatürde panik atak diye bir hastalık yoktur. Çünkü tek başına panik atak yaşamak hasta olmak demek değildir. Panik atağın hastalığa dönüşmesini panik bozukluk olarak adlandırıyoruz. Her 10 kişiden biri yaşamı boyunca panik atak yaşar. Panik atak yaşayan kişilerin çok azında panik bozukluk gelişir. Panik atağı hastalık yapan şey panik atak yaşayan kişide oluşan ‘atağı yeniden yaşarsam ne yaparım?’ kaygısıdır. Panik bozuklukta hasta atağı bir kez yaşamıştır, ancak sürekli yeniden atak gelirse ne yapacağını düşünmektedir. Bu belirsizliği kontrol etmek için sürekli kendini dinlemeye, nabzını saymaya başlar. Panik atağı korku olarak tanımlarsak bu kişi korkudan korkmaya başlar.

Panik atağın özünü oluşturan şey her zaman kalp krizinde dolayı ölme korkusu olmaz. En sık görülen bu korku olduğu için girişi bu korku ile yaptık. Bazı panik hastalarında ana korku beyin kanaması, nefes yollarının tıkanması ya da delirtecek bir psikiyatrik hastalığa yakalanma kokusu olabilir.

Panik bozukluğu nedeni nedir?

Ayşe’nin öyküsünü detaylı incelediğimizde 3 hafta önce eşinin kardeşinin (41 yaş) kalp krizinden hayatını kaybettiğini öğreniyoruz. Ek olarak annesinin kaygılı bir yapısı olduğunu ve teyzesinin anksiyete bozukluğu tansı ile psikiyatrik tedavi gördüğünü öğrenmiş oluyoruz.

Genel olarak insanlar panik bozukluğun ‘birikmişliklerin sonucunda’ ortaya çıktığını düşünürler. Bilimsel olarak ise panik atağın tam nedeni gösterilmiş olmamakla birlikte, genetik yatkınlığın en büyük neden olduğu düşünülmektedir. Panik bozukluk hastalarının birinci ve ikinci derecede yakınlarında anksiyete ve duygudurum bozuklukları sık görülür. Bu genetik yatkınlık stresör bir olayla( yakın birinsin ani kaybı) üst üste geldiğinde hastalık ortaya çıkmış olur.

Bir kısım hastada ise panik bozukluk tıbbi bir duruma( hipertiroidzim) bağlı oluşabileceği gibi, yoğun alkol ve madde kullanımına bağlı da oluşabilir. Bu vakalarda etkenin ortadan kaldırılması(örneğin alkolün bırakılması) panik atakların sonlanması ile sonuçlanır.

Panik bozukluğun en iyi tedavisi nedir?

Panik bozukluk kolay tedavi olunan hastalıkların başında gelir. Tedavi farmakoterapi(ilaçlarla tedavi) ve psikoterapi(konuşma terapisi) ile yapılabilmektedir.

  1. Dünyadaki ve ülkemizdeki otoriter psikiyatri kurumları panik bozukluk tedavisinde ilaç tedavisin ilk tercih olarak önermektedirler. Panik bozukluğun ilaç tedavisinde antidepresan ve anksiyolitik ilaçlar kullanılır. Anitdepresan ilaçlar nöronlar arası kavşaklarda serotonin düzeyini artıran ilaçlardır. Etkileri ilk günlerde değil, birinci haftanın sonunda çıkmaya başlar. Bu ilaçların etkisi haftalar ilerledikçe daha da artar. Yaygın olarak kulaktan kulağa dolaşan bilgilerin aksine yeni kuşak antidepresan ilaçlar uyku ve kilo yapmazlar. En çok görülen yan etkileri mide-bağırsak sistemi ile ilişkilidir. Bulantı, kabızlık, ishal ve.s yan etkiler ilacı kullanmaya başladıktan sonra ilk günlerde görülür. İleri dönemde ciddi yan etkileri yoktur.
  2. Panik bozukluğun psikoterapisinde en yaygın kullanılan terapi Bilişsel Davranışçı terapidir (BDT). BDT düşünce-duygu-davranış modelini temel alan terapidir. Bu terapinin ana düşüncesine göre duygu ve davranışları oluşturan şey hatalı düşüncelerdir. Panik atak yaşayan kişide duygu(panik hali) ve davranışın (yalnız kalamama, sık-sık acil başvurusu) altında felaketleştirici düşünceler yatar. Terapi görüşmelerinde kişinin felaketleştirici  düşüncelerin farkına varması  ve kaygı anında kaygıya tahammül edebilmesi  öğretilir.

Kime başvurmalıyım?

Panik bozukluk tedavisi için psikiyatr ve klinik psikologlara başvurabilirsiniz. Görüştüğünüz kişi ile tedavi yönteminin ve size uygun olan tedavinin ne olduğunu, tedavinin ne kadar süreceğini detaylıca görüşmeniz önerilir.

Bölüm Doktorları

Diğer Yazılar