Sağlık Rehberi

Covid-19 ve Diyabet (Şeker Hastalığı)

COVID-19  VE DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI)

Covid-19 enfeksiyonu başta Hipertansiyon ve Diyabet ( şeker hastalığı) olmak üzere kronik hastalıkları olanlarda daha sık görülmektedir. Özellikle yaşlı ve kronik hastalığı olanlarda, Covid-19 enfeksiyonunun daha ağır seyrettiği ve öldürücü olduğu bildirilmektedir. Yapılan çalışmalar  şeker  hastalarında riski belirleyen esas faktörlerin yaş, kan şekerinin kontrol altında olup olmadığı ve eşlik eden başka  hastalıkların  olup olmadığıdır.. Dolayısıyla kontrolsüz şeker hastalığı olan ve bu nedenle şekere  bağlı böbrek yetmezliği ,görme problemleri ve kalp problemleri olan  hastalarda hastalığın  daha ağır seyredeceğini söyleyebiliriz.

Hastalarımızın bize sık sorduğu sorulara kısaca onların anlayacağı şekilde cevap verecek olursak;  

1-Şeker hastası  olmak Covid 19 riskini arttırır mı?

Bu açıdan yapılmış henüz yeterli çalışma olmadığı için bu soruya net bir cevap veremeyiz. Ama biz biliyoruz  ki tüm enfeksiyonlar  metabolik kontrolü bozar. Bu nedenle kan şekeri  takibi iyi olmayan şeker hastalarının Covıd -19 enfeksiyonuna yakalanma riskini arttırabilir.

2-Covıd 19 hastalığı Şeker hastası olma riskini arttırır  mı?

Covid-19 enfeksiyonu şeker hastası olma riskini  artırabilir. Şeker hastalarında  pankreas ACE2 reseptör aktivitesinin arttığı bilinmektedir. Covid 19  virüsünün pankreasta  ACE2 reseptörlerine bağlanıp hücre hasarına neden olabileceği  ve bunun sonucunda  insülin salınımını azaltabileceği söylenmektedir.  Bu nedenle  Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle takip edilen hastalarda  kan şekeri, yüksekliği  ve geçici şeker hastalığı görülmesi mümkündür.

3-Covıd 19  hastalığı Şeker hastalarında neden daha şiddetli ve ağır seyretmektedir?

Şeker   hastalarında her türlü enfeksiyon daha şiddetli seyreder. Şeker   hastalarında bağışıklık  bozulmuş ve inflamatuar (yangı)  yanıtı artmıştır. Bu nedenle virüsüne bağlı akciğer hastalığı  daha ağır seyredebilir. 

4-   Pandemi sürecinde Şeker hastaları   ne yapmalıdır?

Covid-19 sürecinde şeker  hastalarımıza acil bir sorun olmadıkça rutin kontrollerini ertelemelerini önermekteyiz.. Kan şekerlerini evde daha sık takip etmeleri, yeterli sıvı tüketmeleri, genel sağlıklı beslenme önerilerine uymaları çok önemlidir. Çoğu hastamızda pandemi döneminde  diyetine uymadığı için kilo alımı ile birlikte  kan şekeri yüksekliği ,kolesterol yüksekliği ve tansiyon yüksekliği görülmektedir. Hastalarımıza  ev içinde veya varsa evin bahçesinde günde en az  5000 adım olacak şekilde yürüyüş yapmaları önermekteyiz. Yürüyüş  hem kan şekeri regülasyonunun sağlanması, hem kilo kontrolü, hem de psikolojik olarak iyi hissetmelerini sağlayacaktır. Pandemi süresince ilaçlarını kesmemeleri ve düzenli kullanmaları önermekteyiz.. 

5- Şeker  hastaları bu süreçte ne zaman doktora başvurmalı?  

  • Evdeki takiplerinde  parmak ucundan bakılan kan şekeri > 300 mg/dl  olursa
  • Kan şekeri yüksekliğine  bağlı belirtilerin  belirginleşmesi (çok su içme , sık idrara  gitme , halsizlik, genel durum bozukluğu, kusma vb.) 
  • Ayakta yeni yaraların çıkması durumunda
  • Ateş, öksürük, solunum sıkıntısı gibi Covid-19 enfeksiyonu düşündüren şikayetlerin  olması durumunda bize başvurmaları önerilir.

6- Ciddi /kritik  Covıd 19 hastasının şeker takibi nasıl olmalı?

Covıd 19 geçirmekte olan şeker hastalarında  insülin ihtiyacı olabilir veya insülin kullananlarda insülin  doz ihtiyacı artabilir. Tüm ağır ve ciddi hastalıklarda  insülin kullanmak daha güvenlidir. Tip 1 diyabetli hastalar pompa kullanıyorsa çıkarılmalıdır.  Hasta taburcu olurken eski kullandığı ilaçlarına dönülebilir.

7- Covid 19 tanılı hastada kan şekeri düzeyi kaç olmalıdır?

Covid-19 hastasında iyi kan şekeri  kontrolü çok önemlidir. Ancak, özellikle yaşlı ve düşkün hastalarda hipoglisemi( kan şekeri düşüklüğü)  açısından  dikkatli olmayız. Açlık kan şekeri 100-140mg/dl , tokluk kan şekeri  140-180mg/dl  arasında olmalıdır. Yaşlı ve düşkün hastalarda ise  bu oranlar biraz daha yüksek olabilir.  

 8- Covıd 19  sürecinde  Şeker  hastaları  influenza ( grip)  ve pnömokok (zatüre) aşısı yaptırmalı mı?

Her iki  aşı da COVID-19’dan korumaz. Pnömokok aşısı Covid-19 enfeksiyonu üstüne bakteriyel pnömoninin(zatüre)  gelişmesini önleyebilir. Fakat  sadece aşı yaptırmak için sağlık kuruluşlarına başvurmak Covid-19 hastalığın  bulaşı açısından riskli olabilir.