Çocuklarda Okul Öncesi Yapılması Gereken Sağlık Taramaları

Okul öncesi dönem, çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve dil gelişimlerinin hızlı şekilde devam ettiği bir süreçtir. Bu dönemde yapılan okul öncesi sağlık taraması, sadece mevcut bir hastalığın araştırılmasını değil, çocuğun genel sağlık durumunun ve gelişiminin yaşına uygun şekilde değerlendirilmesini kapsayabilir. Çocuklarda sağlık taraması sırasında büyüme- gelişme özellikleri, ağız ve diş sağlığı, görme ve işitme, aşı durumu ve çocuğun genel sağlık öyküsü gözden geçirilebilir.

Ancak okul öncesi sağlık değerlendirmesi; her çocuk için aynı işlemlerin uygulandığı standart bir test listesi olarak görülmemelidir. Çocuğun yaş aralığı, mevcut yakınmaları, sağlık geçmişi ve önceki takip sonuçları değerlendirme kapsamının belirlenmesinde çok önemlidir.

Okul Öncesi Sağlık Taramaları Neden Önemlidir?

Okul öncesi sağlık kontrolü, çocuğun genel sağlık durumunu değerlendirmek ve büyüme- gelişme sürecini takip etmek için önem taşır. Bu değerlendirmelerde çocuğun fiziksel özellikleriyle beraber yaşına uygun gelişim basamakları da ele alınabilir.

Çocukluk döneminde bazı sağlık sorunları belirgin bir şikâyet oluşturmadan fark edildiğinde, düzenli sağlık kontrolleri genel takip açısından faydalı olabilir. Bunun yanı sıra işitme, görme ya da ağız ve diş sağlığı gibi farklı alanların değerlendirilmesi çocuğun ihtiyaç duyabileceği sağlık hizmetinin belirlemesine yardımcı olabilir.

Çocuklarda Genel Sağlık ve Fizik Muayene

Çocuklarda genel sağlık kontrolü ilk olarak çocuğun sağlık öyküsünü değerlendirilmesi ve fiziki muayene kapsayabilir. Daha önce geçirilen hastalıkları beslenme özellikleri, kullanılan ilaçlar, uyku düzeni ve varsa devam eden yakınmalar değerlendirme sırasında dikkate alınabilir.

Fiziki muayene çocuğun yaşına uygun fiziksel özellikleri, genel görünümü ve mevcut bulguları değerlendirilir. Elde edilen bilgiler gerekli görülen diğer kontrollerin planlanmasına yardımcı olabilir.

Boy, Kilo ve Büyüme-Gelişme Takibi

Çocuklarda boy kilo takibi, büyüme sürecinin izlenmesinde önemli bir değerlendirme olarak dikkat çeker. Boy ve kilo ölçümleri tek başına yorumlamak yerine çocuğun gelişim özellikleri, yaşı ve önceki ölçümleriyle beraber ele alınabilir.

Bu yüzden tek bir ölçüm üzerinden çocuğun büyümesi hakkında kesin bir sonuca varılması doğru değildir. Düzenli, takiplerde ölçümlerin zaman içerisindeki seyri değerlendirerek büyüme eğrileri ve çocuğun genel gelişim özellikleri göz önünde bulundurulabilir. Bu sayede çocuklara büyüme ve gelişme takibi daha anlamlı bir şekilde yapılabilir.

Gelişimsel Değerlendirme

Çocuklarda gelişim değerlendirmesi sırasında çocuğun yaşına uygun dil, bilişsel, motor ve sosyal becerileri dikkate alınabilir. Çocuğun iletişim kurma biçimi, yaşına uygun yönergeleri anlayabilmesi, hareket becerileri ve sosyal etkileşimleri genel değerlendirme içinde ele alınabilecek alanlar arasındadır.

Çocuklarda gelişim takibi yapılırken her çocuğun gelişim hızının aynı olmadığı bilinmelidir. Gerekli görüldüğünde daha ayrıntılı değerlendirmeler yapılabilir.

Okul Öncesi Dönemde Hangi Sağlık Kontrolleri Yapılır?

Okul öncesi sağlık değerlendirmesi sadece genel fizik muayeneden oluşmaz. Çocuğun sağlık geçmişine, yaşına ve muayene bulgularına göre farklı sağlık alanlarının değerlendirilmesi gerekebilir.

Görme ve İşitme Değerlendirmesi

Çocuklarda görme taraması ve işitme değerlemesi, okul öncesi dönemde dikkate alınabilecek önemli sağlık alanlarıdır. Görme değerlendirmesinde kurma kusurları göz tembelliği ya da şaşılık ile ilgili durumlar açısından değerlendirme yapılabilir.

Çocuklarda göz muayenesi, çocuğun mevcut  bulgularına ve yaşına göre farklı yöntemlerle yapılabilir. Buna benzer şekilde çocuklarda işitme taraması sırasında işitmeyle ilgili olası sorunların değerlendirilmesi de amaçlanır. İşitme değerlendirmesinin yöntemi çocuğun yaşı ve işbirliği düzeyine bağlı olarak değişebilir.

Ağız ve Diş Sağlığı Kontrolü 

Çocuklarda diş kontrolü, süt dişlerinin ve ağız sağlığının takip edilmesini yanı sıra yaşına uygun ağız bakım alışkanlıklarının değerlendirilmesine yardımcı olur. Dişlerde çürük, ağız bakımında dikkat edilmesi gereken noktalar ya da diş eti sorunları diş hekimi tarafından değerlendirebilir.

Çocuklarda ağız ve diş sağlığı, sadece mevcut diş sorunları açısından değil düzenli ağız bakım alışkanlarının oluşturması açısından da çok önemlidir.

Aşı Takibinin Kontrolü

Çocuklarda aşı takibi, okul öncesi sağlık değerlendirmesinin bir başka başlığı olarak karşınıza çıkar. Çocuğun aşı geçmişi ve yaşına göre güncel durumu gözden geçirilebilir. Eksik ya da ertelenen aşılar söz konusu olduğunda bunların nasıl tamamlanacağı sağlık profesyonelleri tarafından çocuğun durumuna göre değerlendirme alınabilir.

Aşı uygulamalarında güncel resmi tavsiyeler ve çocuğun bireysel sağlık durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Bu yüzden sabit bir aşı listesinden ziyade çocuğun mevcut aşı kayıtlarının değerlendirilmesi çok önemlidir.

Okul Öncesinde Laboratuvar Testleri Her Çocuk İçin Gerekli Midir?

Çocuklarda sağlık taraması söz konusu olduğunda anne ve babaların en fazla merak ettiği konulardan biri de kan ve diğer laboratuvar testleridir. Ancak sağlıklı olduğu değerlendirilen her çocuk için aynı idrar, kan, vitamin ya da hormon testlerinin rutin olarak yapılması gerektiği söylenemez.

Laboratuvar incelemelerine ihtiyaç olup olmadığı çocuğun beslenme durumu, sağlık öyküsü, fiziki muayene bulguları, büyüme- gelişme özellikleri ve hekim tarafından gerekli görülen diğer unsurlar doğrultusunda değerlendirilebilir. Dolayısıyla çocuk sağlıklı taraması otomatik olarak belirli bir laboratuvar testleri listesini ifade etmez.

Okul Öncesi Sağlık Değerlendirmesi Nasıl Planlanır?

Okul öncesi sağlık taraması her çocuk için aynı kapsamda planlanmayabilir. Değerlendirme sürecinde çocuğun büyüme- gelişme özellikleri, yaşı, geçmişte yaşadığı sağlık sorunları, mevcut şikâyetleri ve önceki takip sonucu göz önünde bulundurulabilir.

Bu süreç içerisinde çocuk doktoru muayenesi temel değerlendirmelerinden biri olurken, ihtiyaç duyulması halinde işitme, göz ya da diş sağlığı gibi farklı alanlarda değerlendirme yapılabilir. Laboratuvar testleri de ancak çocuğun klinik durumuna göre gerekli görülmesi halinde gündeme gelebilir.

Bu yaklaşım çocuklarda sağlık kontrolü sürecinin gereksiz tetkiklerden uzak çocuğun bireysel özelliklerine göre şekillenmesini sağlar. Anne ve babaların mevcut sağlık kayıtlarını ve önceki muayene sonuçlarını değerleme sırasında paylaşması da takip sürecine katkı sağlayabilir.

Çocukların büyüme ve gelişim sürecinin düzenli aralıklarla takip edilmesi, okul öncesi dönemde sağlık durumlarının değerlendirilmesine yardımcı olur. Çorlu Vatan Hastanesi; çocuk sağlığı alanında çalışmalarıyla anne ve babaların çocuklarının sağlık sürecinin takip etmesine destek olur. Çocuk doktoru muayenesi ve ihtiyaç doğrultusunda planlanan kontroller hakkında bilgi almak için Çorlu Vatan Hastanesini tercihi edebilirsiniz.