Göğüs bölgesindeki bazı hastalıklar ilaçla izlenebilirken bazı durumlarda cerrahi değerlendirme gerekebilir. Göğüs cerrahisi, akciğerler, akciğer zarları, göğüs duvarı ve göğüs boşluğundaki belirli hastalıkların ameliyatla tedavisini kapsayan bir uzmanlık alanıdır. Cerrahi karar; hastalık, genel sağlık durumu ve tetkiklere göre verilir.
Sağlık kuruluşlarının göğüs cerrahisi bölümü, cerrahi tedavi gerektirebilecek akciğer, plevra, göğüs duvarı ve mediasten sorunlarını değerlendirir. Tanı süreci belirtiler ve görüntüleme bulgularına göre planlanır. Karar kişiye özeldir.
Akciğer Hastalıkları ve Cerrahi Değerlendirme
Akciğerlerde saptanan her hastalık cerrahi işlem gerektirmez. Cerrahi karar, bulgunun niteliğine ve klinik değerlendirmeye bağlıdır. Bazı iyi huylu oluşumların, belirli enfeksiyon komplikasyonlarının ve tümörlerin cerrahi yönetiminde akciğer cerrahisi gündeme gelebilir. Saptanan akciğer nodülü için boyut, şekil, önceki görüntülerle değişim ve kişisel risk etkenleri dikkate alınır. Nodül için izlem, ek tetkik veya doku örneklemesi değerlendirilebilir.
Akciğer kanseri cerrahisi, tümörün türü ve evresi, akciğer işlevleri ve kişinin ameliyatı tolere edebilme durumu göz önünde bulundurularak planlanabilir. Bu sayfanın amacı, kanser tedavisinin tüm aşamalarını ayrıntılandırmak değil, cerrahi değerlendirmenin hangi koşullarda gündeme gelebileceğini açıklamaktır.
Plevra ve Göğüs Boşluğu Hastalıkları
Akciğerleri çevreleyen zarlar ve göğüs boşluğunda gelişen bazı sorunlar, cerrahi inceleme gerektirebilir. Plevra hastalıkları arasında sıvı birikimi, kalınlaşma ve hava kaçağıyla ilişkili durumlar bulunabilir. Ayrıca akciğer ile göğüs duvarı arasındaki boşlukta hava birikmesi sonucu akciğerin kısmen veya tamamen sönmesiyle pnömotoraks ortaya çıkabilir. Bu durum halk arasında akciğer sönmesi olarak da adlandırılır. Tedavi, belirtilere ve hava birikiminin miktarına göre değişir; bazı durumlarda acil değerlendirme gerekir.
Göğüs boşluğunun orta bölümünde bulunan yapılardan kaynaklanan mediasten hastalıkları da değerlendirme kapsamına girebilir. Her oluşum aynı yaklaşımı gerektirmediğinden izlem, ileri inceleme veya cerrahi seçenekler kişiye göre belirlenir.
Göğüs Duvarı Hastalıkları ve Deformiteleri
Kaburgalar, göğüs kemiği ve çevre dokularda görülen yapısal sorunlar, solunum işlevini veya günlük yaşamı etkiliyorsa değerlendirme gerektirebilir. Aynı zamanda göğüs kafesi hastalıkları içinde doğuştan gelen ya da sonradan gelişen şekil bozuklukları ve bazı kitleler yer alabilir. Göğüs duvarı deformiteleri kişinin yaşı, yakınmaları, deformitenin derecesi ve işlevsel etkileri dikkate alınarak incelenir.
Göğüs Travmaları ve Kaburga Yaralanmaları
Darbe veya kaza sonrası oluşan göğüs travmaları, kaburga hasarının yanında akciğer ve göğüs boşluğu yaralanmalarına da neden olabilir. Kaburga kırıkları ağrı, derin nefes almada güçlük ya da öksürürken hassasiyet oluşturabilir. Yaralanmanın şiddeti, solunum ve olası iç organ hasarı değerlendirilir. Ani nefes darlığı, morarma, bayılma ya da şiddetli göğüs ağrısı acil değerlendirme gerektirebilir.
Göğüs cerrahisi muayenesi, kişinin yakınmalarının, sağlık öyküsünün ve mevcut tetkiklerinin birlikte incelenmesiyle başlar. Muayenede belirtiler, sigara öyküsü, ameliyatlar, travmalar ve eşlik eden hastalıklar sorgulanabilir. Gerekli görüldüğünde akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi, solunum fonksiyon testleri veya laboratuvar incelemeleri istenebilir.
Önceki görüntülerle karşılaştırma, bulgunun değişimini gösterebilir. Göğüs cerrahisi hastalıkları için planlanan yaklaşım, tanının netliği kadar kişinin genel durumu ve tedavi hedefleriyle de ilişkilidir.
|
Değerlendirme başlığı |
Hangi soruya yanıt aranır? |
Kararı etkileyen unsur |
|
Görüntüleme bulgusu |
Sorunun yeri ve boyutu nedir? |
Önceki görüntülerle değişim ve çevre dokularla ilişki |
|
Solunum kapasitesi |
Kişinin akciğer işlevleri nasıl? |
Eşlik eden hastalıklar ve planlanan işlemin kapsamı |
|
Doku incelemesi |
Oluşumun niteliği belirlenebilir mi? |
Görüntüleme bulguları ve örnekleme gereksinimi |
|
Genel sağlık durumu |
İşlem öncesi hangi riskler dikkate alınmalı? |
Kullanılan ilaçlar, kronik hastalıklar ve anestezi değerlendirmesi |
Cerrahi yöntemin seçimi, hastalığın bulunduğu bölgeye, yapılacak işlemin kapsamına ve kişinin sağlık durumuna göre belirlenir. Torasik cerrahi kapsamında açık veya küçük kesilerle gerçekleştirilen farklı yaklaşımlar bulunabilir; ancak her yöntem her hastaya uygun değildir. Yöntemler işlemin kapsamına göre değişir. Cerrahi öncesinde amaç, riskler, alternatifler ve takip planı paylaşılmalıdır. Anestezi değerlendirmesi, kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi ve gerekli hazırlıklar işlemin türüne göre planlanır.
Akciğer kanserinde cerrahi, hastalığın evresi ve kişinin ameliyat açısından uygunluğu doğrultusunda tedavi seçeneklerinden biri olabilir. Tümörün konumu, yayılım durumu, akciğer kapasitesi ve diğer sağlık sorunları değerlendirilmeden cerrahi kararı verilemez. Bazı hastalarda farklı tedavi yöntemleri veya birden fazla yöntemin birlikte kullanılması gündeme gelebilir.
Değerlendirmede olası yarar ve riskler kişiye özel ele alınır. Tanı, evreleme ve tedavi seçeneklerine ilişkin ayrıntılar hastalığın özelliklerine göre değiştiğinden her hasta için aynı plan uygulanmaz.
Ameliyat sonrası takip, yapılan işlemin türüne ve kişinin iyileşme seyrine göre düzenlenir. Kalış süresi, ağrı kontrolü ve hareket planı kişiye göre değişir. Sağlık ekibinin önerdiği solunum egzersizleri ve kontrollü hareket, uygun hastalarda akciğerlerin etkin çalışmasını desteklemek amacıyla uygulanabilir. İlaçlar önerilen şekilde kullanılmalı ve kontrol randevuları aksatılmamalıdır.
Taburcu olduktan sonra artan nefes darlığı, yüksek ateş, beklenmeyen kanama veya giderek şiddetlenen ağrı gibi belirtiler sağlık profesyoneline bildirilmelidir. Yara bakımı ve günlük yaşama dönüş süresi işleme göre belirlenir.
|
Takip konusu |
Hastanın dikkat edeceği nokta |
Kişiye göre değişebilen unsur |
|
İlaç kullanımı |
Reçete ve hekim önerilerine uymak |
İlaç türü ve kullanım süresi |
|
Solunum ve hareket |
Önerilen egzersizleri uygulamak |
Egzersiz düzeyi ve başlama zamanı |
|
Yara bölgesi |
Kızarıklık, akıntı veya açılma olup olmadığını izlemek |
Pansuman ve bakım gereksinimi |
|
Kontrol muayenesi |
Belirlenen tarihte değerlendirmeye katılmak |
Görüntüleme ve ek tetkik ihtiyacı |
Çorlu göğüs cerrahisi kapsamında değerlendirme arayan kişilerin başvuru nedenini ve mevcut tetkiklerini sağlık ekibiyle paylaşması, uygun inceleme planının belirlenmesine yardımcı olur. Cerrahi gereksinim tek bir bulguyla belirlenmez. Muayene, testler ve kişinin genel sağlık durumu birlikte ele alınır. Göğüs Cerrahisi ile Göğüs Hastalıkları farklı uzmanlık alanlarıdır; gerektiğinde tanı ve tedavi sürecinde birlikte çalışabilirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Göğüs cerrahisi ile göğüs hastalıkları arasındaki fark nedir?
Göğüs Cerrahisi cerrahi tedavi gerektirebilen durumlarla ilgilenir; Göğüs Hastalıkları ise çoğunlukla solunum sistemi hastalıklarının cerrahi dışı tanı ve tedavisini yürütür.
Göğüs cerrahisi kalp ameliyatlarını da kapsar mı?
Hayır. Kalp ameliyatları Kalp ve Damar Cerrahisinin alanındadır.
Akciğer nodülü her zaman ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Nodülün özelliklerine göre takip, ek inceleme veya tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Göğüs cerrahisi ameliyatlarında her zaman genel anestezi uygulanır mı?
Anestezi türü yapılacak işlemin niteliğine ve hastanın durumuna göre belirlenir.
Göğüs cerrahisi ameliyatlarından sonra solunum egzersizleri uygulanır mı?
Uygun hastalarda sağlık ekibinin önerisiyle solunum egzersizleri uygulanabilir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz.