Tansiyon Yaşa Göre Kaç Olmalı?

Tansiyon, kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncı ifade eden bir kavramdır. Kan basıncı ölçümünde iki farklı değer elde edilir; kalbin kasılması sırasında oluşan basınç büyük tansiyon, kalbin gevşemesi sırasında oluşan basınç ise küçük tansiyon olarak isimlendirilir.

Yaşa göre tansiyon değerlendirilirken yaş tek başına belirleyici değildir. Kişin genel sağlık durumu, ölçüm koşulları, kullandığı ilaçlar ve tekrar eden ölçüm sonuçları da mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bu yüzden tansiyon kaç olmalı sorusunun cevabı, kişinin özellikleri ve klinik değerlendirme doğrultusunda ele alınmalıdır.

Normal Tansiyon Değerleri Nelerdir?

Normal tansiyon değerleri, kan basıncının kişinin sağlık durumu açısından ne şekilde değerlendirileceğini anlamaya yardımcı olur. Yetişkinlerde genel olarak 120/80 mmHg’nin altındaki değerleri normal tansiyon aralığı ile ilişkilendirilir. Bu noktada 120 bütün tansiyonu,  80 ise küçük tansiyonu gösterir. Bunun yanı sıra farklı klinik kılavuzlarda tansiyon sınıflandırılması ve değerlendirme eşikleri değişiklik gösterebilir.

Büyük tansiyon, kalbin kanı damarlara pompaladığı sırada oluşan en yüksek basıncı gösterir. Küçük tansiyon ise kalbin iki atım arasında gevşediği dönemde arterlerde ölçülen basıncı yansıtır. Her iki değerin birlikte değerlendirilmesi kan basıncı hakkında çok daha doğru bir fikir edinilmesine yardımcı olur.

Yüksek tansiyon, kan basıncının belli eşiklerin üzerinde seyretmesi ile alakalıdır. Düşük tansiyon ise kan basıncının normal kabul edilen aralığın altında olması anlamına gelir. Ancak tek bir ölçüm sonucuna bakılarak hipertansiyon ya da hipotansiyon tanısı konulması mümkün değildir. Ölçümlerin tekrar etmesi ve kişinin klinik durumunun detaylı olarak değerlendirmesi çok önemlidir.

Yaşa Göre Tansiyon Değerleri Nasıl Değişir?

Yaşa göre tansiyon değeri göz önünde bulundurulurken çocukları yetişkinler ve ileri yaştaki bireyler için farklı özellikler söz konusu olabilir. Yaş ilerledikçe damarların yapısında ve esnekliğinde farklılıklar görülebilir. Bununla beraber her yaş grubunda aynı tansiyon değerinin geçerli olduğu söylenemez. Buna bağlı olarak:

Çocuklarda Tansiyon Değerleri

Çocuklarda normal tansiyon değerlendirme yetişkinlerle kıyaslandığında daha farklı ölçütlere dayanır. Çocuğun yaşı, cinsiyeti ve boyu kan basıncının yorumlanmasında dikkate alınan temel unsurlardan biridir. Bu yüzden tüm çocuklar için geçerli tek bir normal tansiyon değeri vermek doğru değildir.

Çocuklarda tansiyon ölçümünün uygun manşon boyutuyla yapılması da çok önemlidir. Çocuğun koluna uygun olmayan bir manşon, ölçüm sonucunun hatalı olmasına sebep olabilir. Ölçüm sonuçlarının yaş ve büyüme özelliklerine bağlı olarak değerlendirilmesi kan basıncı hakkında çok daha sağlıklı bir yorum yapılmasına yardımcı olur.

Yetişkinlerde Normal Tansiyon

Yetişkinlerde tansiyon değerlendirirken büyük ve küçük tansiyon değerleri birlikte ele alınır. Genel bilgilendirme için 120/80 mmHg’nin altındaki değerler normal tansiyon aralığı ile ilişkilendirse bile bu ifade her birey için kesin bir sınır olduğu anlamına gelmez. Kullanılan klinik kılavuza ve kişinin genel sağlık özelliklerine göre değerlendirme değişebilir.

Ölçüm sonuçlarının yanı sıra kişinin sağlık geçmişi, kullandığı ilaçlar ve tansiyonun zaman içerisindeki seyri de çok önemlidir. Birden fazla ölçümde yüksek sonuçlar elde edilmesi profesyonel bir değerlendirme gerektirebilir. Tek bir sonuca dayanarak kişinin hipertansiyon hastası olduğu söylenemez.

İleri Yaşta Tansiyon Değerlendirmesi

İleri yaşta tansiyon değerlendirmesi sırasında kişinin genel sağlık durumu, eşlik eden farklı hastalıkları ve kullandığı ilaçlar mutlaka dikkate alınmalıdır. Yaşla beraber damar esnekliğinde yaşanan değişiklikler özellikle büyük tansiyonun yükselmesiyle alakalı olabilir.

Bununla beraber yaş ilerledikçe yüksek tansiyonun otomatik şekilde normal kabul edilmesi doğru değildir. Tansiyon değerleri kişinin sağlık koşulları ve ölçüm sonuçları doğrultusunda değerlendirilmelidir. Ayrıca ayağa kalkarken tansiyon düşmesi gibi durumlar da özellikle ileri yaşlarda bireyler için önem arz eder.

Büyük ve Küçük Tansiyon Arasındaki Fark Nedir?

Büyük tansiyon, tıbbi ismiyle sistolik tansiyon, kalbin kasılarak kanı atar damarlara pompaladığı sıradaki basıncı yansıtır. Küçük tansiyon olarak bilinen diyastolik tansiyon ise kalbin gevşediği sırada atardamarlarda bulunan basıncı ifade eder.

Örnek vermek gerekirse; 120/80 mmHg şeklindeki bir ölçümde 120 sistolik, 80 ise diyastolik tansiyon değeridir. Söz konusu olan iki değer de kan basıncının değerlendirmesinde çok önemlidir. Büyük tansiyonun yüksek, küçük tansiyonun normal olması ya da bunun tam tersinin görülmesi mümkün olabilir. Bu yüzden sadece bir değere odaklanmak yerine ölçümün tamamı dikkate alınmalıdır.

Tansiyon Değerlerini Etkileyen Faktörler

Tansiyon değerleri gün içerisinde farklılık gösterebilir. Stres, heyecan, fiziksel aktivite, kafein tüketimi ve bazı ilaçlar kan basıncını geçici olarak etkileyebilir. Ağrı, uykusuzluk ve ölçüm öncesinde yeterince dinlenmemek de sonuçların değişmesine sebep olabilir.

Ayrıca ölçüm sırasında konuşmak, kolu uygun şekilde desteklememek ya da bacak bacak üstüne atmak sonucu etkileyebilir. Bu yüzden tek bir ölçünün kişinin genel tansiyon durumunu her zaman yansıtmayabileceği unutulmamalıdır. Ölçümlerin benzer şartlarda tekrar etmesi değerlerdeki değişimin çok daha doğru değerlendirilmesine yardımcı olur.

Tansiyon Ölçümünde Nelere Dikkat Edilmeli?

Tansiyon ölçümünün doğru şartlarda yapılması, elde edilen sonuçların güvenilirliği açısından çok önemlidir. Ölçüm öncesinde yaklaşık 5 dakika dinlenmek ve sırta destek olan bir sandalyede oturmak tavsiye edilir. Ayaklar yere düz basması ve bacaklar çapraz tutulmamalıdır.

Kol, kalp hizasında ve desteklenmiş şekilde olmalıdır. Kullanılan cihazın manşonlu kol çevresine uygun boyutta tercih edilmelidir. Ölçüm sırasında konuşmamak ve mümkün olduğunca hareketsiz kalmak gerekir. Ölçümden önceki 30 dakika içerisinde egzersiz, sigara ve kafein tüketiminden kaçınmak da daha tutarlı sonuçlar alınmasın yardımcı olur.

Evde yapılan ölçümlerde tek bir sonuç yerine birden fazla ölçümün değerlendirilmesi çok önemlidir. Ölçümleri saat ve tarihleri ile kaydetmek zaman içerisinde değişimleri takip etmeyi kolay hale getirir. Bununla beraber ev ölçümleri gerektiğinde sağlık profesyonelin yapacağı değerlemelerin yerini tutmaz.

Yüksek ve Düşük Tansiyon Nasıl Değerlendirilir?

Hipertansiyon, kan basıncının tekrar eden ölçümlerde belli eşiklerin üzerinde seyretmesi ile tanımlanan  bir sağlık durumudur. Hipotansiyon ise kan basıncının düşük olması anlamına gelir. Yetişkinlerde hipertansiyon değerlendirmesinde kullanılan eşikler kulavıza ve ölçümün sağlık kurulunda mı yoksa evde mi yapıldığına göre farklılık gösterebilir.

Düşük tansiyon bazı kişilerde çok belirgin şikâyetlere sebep olmayabilir. Ancak baş dönmesi, bayılma ya da bayılma hissi gibi belirtilerle beraber görüldüğünde değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Benzer şekilde yüksek tansiyon her zaman belirti vermeyebilir. Bu yüzden sadece kişinin kendini nasıl hissettiğine bakarak tansiyonun normal olduğu sonucuna varılamaz.

Tekrar eden ölçümlerde belirgin yükseklik ya da düşüklük görülmesi durumunda sağlık personellerinin değerlendirmesi şarttır. Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç değişikliği ya da ani gelişen güç kaybı gibi çok ciddi belirtiler varsa acil tıbbı yardım alınmalıdır. Tansiyon ölçümüne dayanarak ilaçların dozunu değiştirmek ya da ilaç kullanımını bırakmak doğru değildir.

Çorlu Vatan Hastanesi; sağlığınızı korumaya dair sağlık hizmetleriyle ihtiyaç duyduğunuz süreçlerde her zaman yanınızdadır. Alanında uzman kadrosu ve hasta odaklı yaklaşımı ile sağlığınızın değerlendirmesine çok önem verir. Tansiyon ölçümü ve kan basıncı değerlerlendirmesi hakkında bilgi sahibi olmak ve sağlık durumunuzla ilgili sorularınıza yanıt bulmak için Çorlu Vatan Hastanesini tercih edebilirsiniz.